Het wel en wee van de berk.

Ten oosten van de wandelpaal staat aan de rand van het sparrenbos een berk. Op deze boom leven meerdere organismen, waarvan 2 parasieten: zij halen hun voordeel uit deze boom. Het derde organisme gebruikt de boom enkel als steunpunt en is zeker niet schadelijk: het is het korstmos.

Korstmos is de samenvoeging van een lichtdoorlatende schimmel (buitenkant) en een alg (binnenkant). De alg zorgt voor de fotosynthese en voedt de beschermende schimmel.

De “heksenbezems” zijn het resultaat van een aanval door een parasietschimmel, de Taphrina betulina, die een hypertrofie van de cellen veroorzaakt.

Het wortelhout ontstaat door de aanwezigheid van vreemde organismen, paddestoelen of een virus. De boom maakt bijkomend weefsel aan om zich te beschermen. Het is gezond hout met een decoratieve tekening.

De blauwe bosbes of Vaccinium myrtillus:
Geneeskrachtig, rijk aan vitaminen A, C en P, men dacht dat deze plant het nachtzicht kon verbeteren, zozeer zelfs dat piloten van de Royal Air Force hopen blauwe bosbessen aten voor ze een nachtelijke raid uitvoerden.

Zeker is wel dat ze bijzonder heilzaam zijn voor verteringsstoornissen. Ooit, heel lang geleden, vond er een bedevaartstocht plaats die door de venen liep. Het was ten tijde van een zware dysenterie-epidemie. De bedevaarders aten onderweg van de bosbessen… en waren genezen toen ze terugkwamen! Men moet echter wel voorzichtig zijn want deze vruchten zijn soms bevuild met uitwerpselen die parasieten bevatten. Gelukkig sterven deze bij het koken.

Vindt u de helling een beetje te steil? Pas u aan aan de venen. De herder nam vroeger ook de nodige tijd. Het leven is geen snelheidswedstrijd… Nog een paar meter en u bent weer in Bérinzenne.

Een oude herdersweg.

Valt het u op hoe vochtig dit pad is? Op elke vlak stukje weg is er veenmos aanwezig. We naderen het plateau van de venen en het veenmoeras van Malchamps.

Berger des environs de Spa. Dessin du 19éme siècle. Archives du Musée de la Vie Wallonne-Liège

Malchamps, letterlijk “slechte veld”, werd gebruikt als graasweide.
Elke dag werd het vee van de inwoners uit het dorp verzameld in meerdere kuddes, “herdes” genaamd in het Frans. De hoeder, of “herdier”, was schaapherder, varkenshoeder, koeienhoeder of ossendrijver, afhankelijk van de dieren die hem werden toevertrouwd. De naam “herdier” werd gebruikt voor een herder van gehoornde dieren.

De herder had een aantal instrumenten: een hoorn gemaakt van koeienhoorns, een tas met eten en een herdersstok. Deze speciale stok was voorzien van een klein schopje, waarmee stukken grond naar de schapen werden gegooid die te ver afdwaalden, en van een haak om dieren die onderzocht moesten worden bij de poot te pakken.

Archives du Musée de la Vie Wallonne-Liège