Luscircuit 5
Wandelpaal nr. 7. Natura 2000

Onthaal wandelingenVirtueel bezoek 360°Géografische liggingAangeduide wandeling< Vorige wp.volgende wp. >

Het beukenbos.

Het beukenbos waar u doorwandelt, behoort tot Natura 2000. Dit soort bos was ruim verspreid over Wallonië in de eerste helft van het tweede millennium. De omvang van deze beukenbossen is flink verminderd. Allereerst stelde het gebruiksrecht dat elke dorpsbewoner het bos mocht gebruiken voor eigen behoeften, later eiste de staalindustrie in deze streken een grote hoeveelheid brandstoffen op en ten slotte werden deze verzwakte loofbossen tussen 1850 en 1970 op vele plaatsen vervangen door een snelgroeiende boomsoort, de spar. Dergelijke habitatten moeten dus zeker worden beschermd en gepaste beheersmaatregelen krijgen.

In de bossen “Natura 2000” zal het bosbeheer toezien op het behoud van bepaalde bomen die op het einde van hun leven een natuurlijke dood zullen sterven. Dood? Niet echt… Een leger organismen zet zich paraat om deze bomen een nieuwe levensvorm te geven.

Sommige zijn duidelijk zichtbaar, andere heel discreet maar talrijker: vogels die in holen leven, vleermuizen, paddenstoelen, insecten, mijtachtigen, hogere planten… Ze volgen elkaar op al naargelang de ontbindingsfase van het hout… Deze organismen dienen op hun beurt dan weer als voeding voor andere diersoorten en zo wordt een gewone dode boom een waarachtig mini-ecosysteem dat essentieel is om een ruime biologische diversiteit in stand te houden in de bossen.

De pyrochroidae (vuurkevers), van de orde der schildvleugeligen, leven bijvoorbeeld onder de schors van dode, ontbonden bomen. Boktorren (Cerambicidae) behoren tot dezelfde orde, zij verschijnen in een vroeger stadium, op levende maar zieke, gekwetste of stervende bomen of bomen die gering ontbonden zijn.

Zonder insecten zou de mens op een enorme berg afval leven...

De koolstofcyclus.

Stervende of dode bomen worden ook gekoloniseerd door houtzwammen. Op beuken kan men 10 verschillende soorten onderscheiden: 7 ervan zijn gaatjeszwammen, de 3 andere plaatjeszwammen.

Alle organismen die zich op dode bomen vestigen, dragen bij tot de ontbinding van de boom zodat de elementen waar de boom uit samengesteld was terug aan de bodem worden gegeven. Zij spelen op dat vlak dus dezelfde rol als aasetende insecten ten opzichte van kadavers. Koolstof is het basiselement waarmee elke organische materie van elk levend wezen wordt gebouwd. Het wordt door de planten tijdens de fotosynthese opgeslorpt om koolhydraten, vetstoffen en eiwitten te “produceren”. Men vindt het terug in elke levende materie. Koolstof wordt in de natuurlijke cyclus in grote mate terug in circulatie gebracht in de vorm van CO2 en dit via de ademhaling van levende organismen. Een deel van de koolstof wordt echter door de natuur opgeslagen, als reserve, bijvoorbeeld in turf maar ook in steenkool of olie. Als deze reserves worden verbrand, komen er grote hoeveelheden koolstofdioxide vrij in de atmosfeer. De natuurlijke koolstofcyclus raakt dan uit evenwicht en dat heeft uiteraard gevolgen op de werking van de biosfeer (klimaatopwarming). Een deel van de koolstof wordt ook bewaard in de bodem en de planten. Het bos speelt dus een zeer belangrijke rol in het herstellen van dat evenwicht dat door de mens is ontwricht. De hoeveelheid koolstof die in bossen is “gestockeerd” is zeker niet onbelangrijk, het vertegenwoordigt immers 36% van de reserves aan koolstof in de bodem wereldwijd. In Wallonië zit er zo’n 48 miljoen ton koolstof in de biomassa van de bossen. Bosbouwactiviteiten maken het mogelijk een deel van de opgeslagen koolstof vast te leggen: de helft van het gekapte hout wordt immers op lange termijn gebruikt (gebinte, meubels, parket, schrijnwerk…) en zo verhoogt de hoeveelheid koolstof die in bossen wordt bewaard.

Onthaal wandelingenVirtueel bezoek 360°Géografische liggingAangeduide wandeling< Vorige wp.volgende wp. >